1. Bối cảnh Việt Nam sau diễn biến thuế quan năm 2025

Trong năm 2025, Việt Nam chịu tác động từ chính sách thuế quan đối ứng mới của Hoa Kỳ, với mức thuế 20% được áp dụng đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu từ tháng 8/2025. Dù đối mặt với mức thuế cao hơn so với giai đoạn trước, thương mại song phương vẫn tăng trưởng mạnh; kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đạt kỷ lục 153,000 triệu USD (tăng 28.0% so với cùng kỳ), trong khi nhập khẩu cũng tăng 27.7% trong năm 2025.

2. Bước đi tiếp theo trong chính sách thuế của Hoa Kỳ

Ngày 21/02/2026, Tổng thống Donald Trump công bố kế hoạch áp mức thuế quan toàn cầu 15% trong tối đa 150 ngày, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại 1974, sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết các biện pháp trước đó theo Luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế là vượt thẩm quyền. Mức thuế 15% này là thuế bổ sung, cộng thêm vào các sắc thuế hiện hành và chỉ có hiệu lực ngắn hạn trừ khi được Quốc hội gia hạn.

Một số nhóm hàng được miễn trừ như khoáng sản quan trọng, vàng thỏi, năng lượng, một số nông sản, dược phẩm, thiết bị điện tử và các mặt hàng đang chịu thuế theo Mục 232 (thép, nhôm, ô tô). Đồng thời, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ đã khởi động điều tra theo Mục 301, mở ra khả năng áp dụng các biện pháp thuế quan dài hạn và có tính ràng buộc cao hơn.

3. Tác động đến các nhóm ngành

Chúng tôi đánh giá một số nhóm ngành có khả năng hưởng lợi sau khi mức thuế mới được ban hành, bao gồm: Thủy sản, Dệt may, Khoáng sản, Sản xuất máy móc – thiết bị và Thực phẩm, nông sản. Ngược lại, các ngành như Gỗ và Vận tải có thể phải đối mặt với mức thuế cao hơn, qua đó gia tăng áp lực về chi phí và năng lực cạnh tranh. Đối với Thép, do hiện đã chịu thuế ở ngưỡng trần, chủ yếu dưới hình thức thuế chống bán phá giá, nên chính sách mới không làm thay đổi đáng kể tác động đối với ngành này.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một số đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Việt Nam như Trung Quốc và Ấn Độ cũng ghi nhận mức giảm thuế đáng kể. Cụ thể, thuế suất hiệu lực của Trung Quốc giảm 3.4 điểm phần trăm xuống còn 25.1%, trong khi Ấn Độ giảm 2.0 điểm phần trăm xuống 13.6%. Điều này cho thấy lợi thế tương đối về thuế quan của Việt Nam có thể không cải thiện mạnh như kỳ vọng khi các đối thủ lớn đồng thời được điều chỉnh giảm thuế.