NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ HẠN CHẾ CỦA LUẬT DẦU KHÍ HIỆN HÀNH (NĂM 2022)

• Thủ tục hành chính chồng chéo, kéo dài thời gian ra quyết định. Hoạt động dầu khí ngoài khơi mang tính rủi ro đặc thù, rất cần quyết định kỹ thuật nhanh chóng. Tuy nhiên, nhiều quy trình phê duyệt hoặc điều chỉnh kế hoạch khai thác nhỏ phải chờ qua nhiều cấp phê duyệt trung gian, làm mất cơ hội đầu tư của các nhà thầu và tăng chi phí dự án.
• Chính sách ưu đãi mỏ cận biên khó khả thi trong thực tế. Cơ chế ưu đãi mỏ dầu khí cận biên tại Luật năm 2022 dựa vào tỷ suất hoàn vốn nội tại (IRR) tiệm cận dưới 10%. Chỉ số IRR này biến động liên tục theo thời gian, giá dầu và sản lượng thực tế nên rất khó định lượng chính xác để áp dụng cơ chế.
• Chưa có cơ chế khai thác tận thu mỏ cận hạn. Chưa có các chính sách tài chính đặc thù đủ mạnh khiến nhà thầu không mặn mà đầu tư thêm vào các mỏ sắp đóng cửa, dẫn đến lãng phí tài nguyên quốc gia.Thiếu hành lang pháp lý cho dịch chuyển năng lượng. Luật năm 2022 chưa có quy định pháp lý cho hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) hay phát triển năng lượng ngoài khơi (điện gió, hydrogen, amoniac) tích hợp với hạ tầng dầu khí sẵn có phục vụ cam kết Net-Zero.
• Bất cập phát sinh trong thực tế hoạt động. Chưa có cơ chế chuyển đổi hoặc miễn giảm thực hiện cam kết công việc vì lý do quốc phòng, an ninh; chưa quy định quyền đề xuất nhận lại diện tích đã hoàn trả của nhà thầu để tiếp tục tìm kiếm thăm dò.

NGUYÊN NHÂN VÀ MỤC TIÊU BAN HÀNH LUẬT DẦU KHÍ SỬA ĐỔI NĂM 2026

• Nguyên nhân: Tài nguyên dễ khai thác đang cạn kiệt; các mỏ mới dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ với địa chất phức tạp, chi phí và rủi ro lớn hơn. Thể chế cũ không còn đủ sức hấp dẫn để thu hút dòng vốn quốc tế.
• Mục tiêu sửa đổi:
  • Tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư. Giải phóng dòng vốn, tối ưu hóa nguồn tài nguyên cận biên còn lại thông qua cơ chế kinh tế cạnh tranh vượt trội.
  • Chuyển đổi xanh chủ động. Đặt nền móng pháp lý tiên phong cho thị trường giảm phát thải carbon (CCS) và tích hợp năng lượng ngoài khơi.
  • Đột phá quản trị. Dịch chuyển mô hình quản lý quản lý từ “tiền kiểm” (quản lý từng thủ tục), sang “hậu kiểm” (quản lý theo trách nhiệm và kết quả).